Z początkiem 2026 roku weszła w życie nowelizacja kodeksu karnego oraz niektórych ustaw. Ustawodawca wprowadził do kodeksu nowe przestępstwa i wykroczenia drogowe, a także uregulował kwestie m.in. przepadków samochodów. Zmiana ma na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz wyeliminowanie z niego pewnych niebezpiecznych zachowań.
Poniżej przedstawiam najważniejsze zmiany:
Nowe przestępstwa drogowe w Kodeksie karnym – art. 178c i 178d k.k.
Art. 178c k.k. – nielegalne wyścigi pojazdów
Na mocy ustawy z 4 grudnia 2025 r. do Kodeksu karnego wprowadzono art. 178c k.k., który penalizuje:
- organizowanie lub prowadzenie nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych,
- kierowanie pojazdem w takim wyścigu,
- czynienie przygotowań do takiego wyścigu.
Za nielegalny wyścig uznaje się:
- rywalizację kierujących co najmniej dwoma pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym, w szczególności z zamiarem pokonania odcinka drogi w jak najkrótszym czasie, z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, lub
- celowe wprowadzenie pojazdu mechanicznego w poślizg lub celowe doprowadzenie do utraty styczności z nawierzchnią chociażby jednego z kół pojazdu mechanicznego, wykonane w trakcie spotkania zorganizowanego na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni
– odbywające się bez wymaganego zezwolenia.
Sankcja:
- kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, a w przypadku przygotowań – kara pozbawienia wolności do lat 3,
- obowiązkowy zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych za prowadzenie pojazdu w nielegalnym wyścigu,
- świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5.000 zł,
- dodatkowo sąd może orzec przepadek pojazdu.
Co istotne, odpowiedzialność karna powstaje niezależnie od skutku – nie jest wymagane spowodowanie wypadku czy kolizji. Natomiast samo uczestnictwo w nielegalnym wyścigu, ale nie jako kierujący, traktowane jest jako wykroczenie i również podlega karze – o czym poniżej.
Art. 178d k.k. – brawurowa jazda jako przestępstwo
Drugim nowym przestępstwem jest art. 178d k.k., który dotyczy tzw. skrajnie niebezpiecznej, brawurowej jazdy. Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy kierujący:
- prowadzi pojazd mechaniczny rażąco przekraczając prędkość,
- rażąco narusza inne zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym,
- jednocześnie stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia innej osoby.
Sankcja karna:
- kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat,
- obowiązkowy zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych,
- świadczenie pieniężne w wysokości co najmniej 5.000 zł,
- dodatkowo tutaj też sąd może orzec przepadek pojazdu.
Co istotne, aby zostać ukaranym, nie wystarczy przekroczyć prędkość, trzeba też naruszyć inne zasady bezpieczeństwa i stworzyć realne zagrożenie dla innych ludzi. Natomiast o tym, jakie przekroczenie prędkości jest rażące, będzie decydował sąd.
Nowelizacja wyraźnie przesuwa granicę pomiędzy wykroczeniem a przestępstwem – zachowania dotychczas oceniane wyłącznie przez pryzmat mandatu mogą dziś skutkować odpowiedzialnością karną.
Nowe wykroczenia drogowe – zmiany w Kodeksie wykroczeń
Nowelizacja nie ogranicza się wyłącznie do przestępstw. Ta sama ustawa wprowadziła także nowe wykroczenia drogowe, w szczególności związane z tzw. kulturą nielegalnych spotkań motoryzacyjnych.
Do najważniejszych należą:
- celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg (drift) na drodze publicznej,
- jazda motocyklem na jednym kole w ruchu drogowym,
- organizowanie zlotów i spotkań pojazdów bez wymaganego zawiadomienia właściwego organu gminy,
- świadome uczestnictwo w takich zgromadzeniach, jeżeli stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu,
- świadome uczestnictwo w nielegalnych wyścigach.
W praktyce wykroczeniom tym często towarzyszy:
- wysoki mandat karny,
- punkty karne,
- administracyjne zatrzymanie prawa jazdy na okres 3 miesięcy.
Podsumowanie – co powinni wiedzieć kierowcy?
Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. znacząco zaostrza odpowiedzialność prawną kierowców. Granica między wykroczeniem a przestępstwem została wyraźnie przesunięta, a sądy otrzymały szeroki wachlarz środków represyjnych. Brawurowa jazda może się spotkać z surowymi konsekwencjami, takimi jak zakaz prowadzenia pojazdów czy nawet utrata samochodu.